Vrouwen en auto’s zijn beide min of meer gekaapt door de mannelijke blik. Fotograaf Vera van Dam geeft in haar uitgave Dahlia tegengas.
Opgetrokken vrouwenknieën op de achterbank van een auto. De schaduw van de gordel trekt scherp over de groene stof van een handdoek; het open autoraam reflecteert op de blote benen. Je kunt de stofjes zien dwarrelen.
Dahlia, het boek dat fotograaf Vera van Dam (34) onlangs heeft uitgebracht, staat vol sfeervolle, zomerse beelden van vrouwenruggen, voeten, schouders en knieën. En autos. Achterin het boek staat: ‘In this project I found a way to reclaim what has been hijacked by the masculine kingdom.’
‘Dahlia’ Bron Vera van Dam
De masculiene blik
In een café in Amsterdam geeft Vera, die zes jaar geleden haar baan als accountmanager in de reclamewereld opzegde om fotograaf te worden, antwoord op de vraag naar wat ze wilde terugwinnen. ‘Ik heb iets met auto’s, ik vind ze interessant en fascinerend. En als fotograaf houd ik me vooral bezig met vrouwelijkheid in de samenleving, maar ik realiseerde me dat de auto van oudsher toch meer een obsessie is van de man.
‘Vrouwen en auto’s hebben iets gemeen: ze zijn beiden als het ware toegeëigend door de masculiene blik. Het reclamecliché van de sexy vrouw en de snelle auto wilde ik doorbreken, en er iets anders voor in de plaats zetten.’
‘Wat precies is moeilijk in woorden te vatten. Toen ik in mijn archief keek, zag ik dat ik rollen vol met auto’s had. Het is blijkbaar een soort onbewuste fetisj. Een auto vertelt iets over de eigenaar, je kunt door de ramen naar binnen kijken en dan is het alsof je in iemands huis kijkt.’
‘Dahlia’ Bron Vera van Dam
Huis op wielen
‘Het gaat me dus niet om de snufjes van een auto of het merk. Ik heb zelf niet eens een auto. Het gaat me meer om het concept, zoals een huis op wielen. Een intieme plek. En hoe het koude metalen frame van de auto met de warme huid contrasteert en beide tegelijkertijd als beschermingslaag dienen van wat zich daarbinnen bevindt.’
Op de vraag of ze de zachte, vrouwelijke kant van de auto wilde laten zien, antwoordt ze bedenkelijk. ‘Zo zwart-wit wil ik het niet maken. Vrouwen zijn niet alleen maar zacht. Vrouwen zijn ook krachtig. We zijn uitgesproken, we zijn van alles.’
‘Dahlia’ Bron Vera van Dam
Ze werkt intuïtief en persoonlijk. ‘Ik fotografeer vaak familie en vrienden. We gaan dan bijvoorbeeld ergens zwemmen, ik neem mijn camera mee, en gaandeweg ontstaan er beelden. De wisselwerking tussen iets vastleggen wat daadwerkelijk gebeurt en iets in scène zetten vind ik leuk.
‘Ik werk bovendien graag in de volle zon. Ik hou van de harde contrasten tussen licht en donker. Soms loopt het zwart helemaal dicht, zodat je even moet zoeken voor je begrijpt waar je naar kijkt.’
En dat er, ondanks de zonnige romantiek, iets schuurt, kan Vera wel waarderen. ‘Wat er schuurt, is waarschijnlijk de objectivering van zowel de vrouw als de auto; die spanning wilde ik opzoeken. Daar wilde ik mee spelen.’
‘Dahlia’ is uitgegeven door Setanta Books en wordt in november gepresenteerd bij Polycopies tijdens Paris Photo.
‘Dahlia’ Bron Vera van Dam
