Kunstmuseum Den Haag toont het rijke, ontregelende oeuvre van het wereldberoemde fotografenduo Inez & Vinoodh. In hun werk zoeken ze continu de grens op tussen echt en kunstmatig.
Inez & Vinoodh? De naam doet niet bij iedereen een belletje rinkelen. Toch is het werk van dit fotografenduo wereldwijd bekend. Neem alleen al de iconische foto van Taylor Swift (met haar kat Benjamin Button) die op de cover van Time Magazine prijkte toen de zangeres in 2023 werd verkozen tot persoon van het jaar. Of actrice Sophia Loren, die zich twintig jaar geleden door het stel liet fotograferen voor de befaamde Pirelli-kalender.
En zo stonden er talloze hedendaagse iconen voor de lens van Inez van Lamsweerde (1963) en Vinoodh Matadin (1962), beide in Nederland geboren en getogen. Van muzikanten als Billie Eilish en Björk tot topmodel Kate Moss en politicus Barack Obama. Ook hun campagnefoto’s voor toonaangevende modemerken als Chanel, Dior, Gucci en Louis Vuitton zijn in het collectieve geheugen gegrift.
Taylor Swift en Benjamin – Time Magazine, 2023. Bron Foto Inez & Vinoodh
Een dwarsdoorsnede van al dit werk is nu te zien bij het retrospectief Can Love Be A Photograph in Kunstmuseum Den Haag. Een oeuvre dat wordt tentoongesteld in maar liefst achttien zalen.
Digitaal gemanipuleerde modefoto’s
Inez & Vinoodh begonnen hun samenwerking in 1986 in Amsterdam. Zij worden wereldwijd geprezen voor hun grensverleggende combinatie van kunst, mode en portretfotografie.
In de jaren negentig van de vorige eeuw werden zij wereldberoemd met digitaal gemanipuleerde modefoto’s. Met die aanpak was het stel het huidige digitale tijdperk ver vooruit. Toen al gebruikten zij technieken die inmiddels dankzij Photoshop en andere programma’s gemeengoed zijn. Margriet Schavemaker, directeur van Kunstmuseum Den Haag, benadrukt in het bij de tentoonstelling behorende boek die vooruitziende blik van Inez & Vinoodh dan ook.
‘Well Basically Basuco is Coke Mixed with Kerosine...’ – The Face Magazine, 1994. Bron Foto Inez & Vinoodh
Een van de foto’s waarop hun pionierswerk duidelijk zichtbaar wordt, is ‘Well Basically Basuco is Coke Mixed with Kerosine…’ uit 1994, een sleutelwerk in hun oeuvre. Twee vrouwelijke modellen delen een waterijsje tegen de achtergrond van een raketlancering, een foto uit een beeldbank. Op dit vervreemdende, hyperrealistische beeld smelten commerciële modefotografie en autonome kunst samen. De natuurlijke glimlach van de modellen werd vervangen door een maskerachtige, digitale variant, wat een unheimische sfeer oproept.
Vertrouwd, maar verontrustend
Het werk van Inez & Vinoodh oogt bij eerste aanblik vaak aantrekkelijk, verleidelijk en esthetisch, tegelijkertijd schuilt er iets ongemakkelijks in veel beelden. Het werk ontregelt. Je vraagt je als toeschouwer af: waar kijk ik precies naar? Wat zie ik eigenlijk in deze afbeelding? Het vertrouwde wordt verweven met het verontrustende, het alledaagse met het buitengewone.
A$AP Rocky, RZA & Rihanna – Vogue UK, 2023. Bron Foto Inez & Vinoodh
Inez & Vinoodh zien fotografie niet als een spiegel van de werkelijkheid. Hun foto’s zijn steevast geënsceneerd, ook als ze er ‘echt’ of documentair uitzien. Maar juist binnen die fantasie en stilte komt een pure, menselijke emotie tevoorschijn. Een foto is niet een manier om de waarheid of werkelijkheid vast te leggen, maar een canvas vol ambiguïteit, waarbij klassieke genderrollen worden bevochten en vragen worden gesteld bij de maakbaarheid van het lichaam.
In het dagelijks leven een liefdespaar
De rode draad in dit alles? De liefde. Volgens de bekende curator Donatien Grau is dat thema zelfs het absolute fundament van het werk van het duo dat in het dagelijks leven ook een liefdespaar is. Sinds 1999 vormt ‘de kus’ dan ook een terugkerend motief. In Den Haag hangen iconische werken uit de serie Me Kissing (1999) naast de nieuwe reeks Think Love (2025), waarin het thema liefde vanuit nieuwe generaties wordt belicht.
Ook deze beelden blijken deels digitaal gemanipuleerd. Toch oogt die kunstmatigheid nooit nep. Sterker nog: de nieuwe realiteit doet volgens sommigen misschien wel echter aan dan de werkelijkheid zelf. Wat is echt? Wat is nep? Kan nep ook echt zijn? Het zijn vragen die je blijft stellen terwijl je hun werk bekijkt.
Me Kissing Vinoodh (Eternally), 2010. Bron Foto Inez & Vinoodh
Tentoonstelling
Can Love Be a Photograph - 40 Years of Inez & Vinoodh
Kunstmuseum Den Haag
Te zien van 21 maart tot 6 september 2026.
Can Love Be a Photograph; 40 Years of Inez & Vinoodh / Hannibal Books / 248 blz. / € 69,95
